Yapay Zekâyla İlgili Yanlış Bilinen 6 Bilgi

Oyunların, sinemaların, dizilerin ve hatta tüm cümbüş dalının kullanmaktan sıkılmadığı, adeta lisanına pelesenk olmuş yapay zekânın ulaştığı popülerlik hakikaten de hayranlık uyandırıcı. Tanınan olan her şey üzere hepimizin ilgisini çekiyor ve herkesin ilgisini çektiği için de hakkında kent efsaneleri oluşması kaçınılmaz oluyor.

Beyaz perdede üstün zekâsıyla insanlığı ortadan kaldırmayı kendine emel bellemiş, saniyeler içinde tüm insanlığı yok edecek planlar yapmayı çocuk oyuncağı üzere gösteren yapay zekâlar görmeye o kadar alıştık ki artık yalnızca sinemalarda değil, günlük sohbetlerde bile yapay zekânın sebep olabileceği potansiyel tehlikeler konuşuluyor. Biz de bu günlük sohbetler sırasında ağızdan çıkabilen yanlış bilinenleri bir ortaya getirdik.

Yapay zekâyla ilgili yanlış bilinenler:

  • Yapay zekâ ve makine öğrenmesi birebir şeydir,
  • Büsbütün kendi kendine öğrenebilir,
  • Yüzde yüz objektiftir,
  • İşlerimizi elimizden alacak,
  • İnsanlardan her hususta daha yeterli olacak,
  • İnsanları köleleştirecek.

Yapay zekâ ve makine öğrenmesi birebir şey değildir:

ff4a207a4a1d77ddb320ea8f22cd4249aa183c3d

Makine öğrenmesi toplanan bilgilerin ve aşikâr bir algoritmanın işlenerek bir makinenin insanın öğrenme yetisini taklit etmesi üzerine şurası olan teknolojiye verilen isimdir. Günümüzde tıbbi teşhisler yahut imaj ve ses tanıma üzere birçok farklı alanda kullanılır. Fakat yaygın niyetin tersine yapay zekânın sırf bir alt kümesidir. Yapay zekâyı sayısız farklı alanda çeşitlendirilen bir çatı olarak düşünmemiz gerekiyor.

Makine öğrenmesine verilebilecek en şimdiki örneklerden biri Nvidia’nın yapay zekâ ile performans artırımını sağlayan DLSS teknolojisi. Birinci sefer Şubat 2019’da karşımıza çıkan DLSS, ışın izleme teknolojisinin sebep olduğu inanılmaz performans kaybını telafi etmek gayesiyle geliştirilmişti. Birinci vakitlerinde imgede önemli bozulmalara sebep olan teknoloji, makine öğrenmesi ve makine öğrenmesini yönetmeyi bilen uzmanlarla birlikte bugün çok daha düzgün bir durumda.

Yapay zekâ yalnızca kendi kendine öğrenemez:

b520d8cdc39906bdacb21cd325cd26f7d7932e99

Yapay zekâların tek başlarına bir şeyler öğrenebileceği fikri makine öğrenmesiyle birlikte oldukça tanınan oldu. Lakin işin aslı hiç bu türlü değil. Zira makine öğrenmesinin verimli olabilmesi için öncelikle deneyimli bilgi bilimcilerinin makine öğrenmesine sunulacak bilgileri hazırlaması, elden geçirmesi ve makine öğrenmesinin anlayabileceği bir hale sokması gerekiyor. Yani her yerde duymaya başladığımız makine öğrenmesi kendi kendine gerçekleşen bir mucize değil. Sırf dikkatli bir halde yol gösterildiği vakit istenilen sonuca ulaşabiliyor.

Bu örnekten çıkarmamız gereken sonuca gelelim. Bir yapay zekânın onu gözlemleyenleri numaraya getirmesi, inisiyatif alıp internete bağlanması ve kendi kendine bir şeyler öğrenmesi, planlar yapması üzere ihtimalleri bir kenara bırakmalıyız. Lakin alışılmış ki bu türlü şeyleri sinemalarda görmenin keyifli olmadığını söylemiyoruz.

Yapay zekâ istisnasız bir objektiviteye sahip değildir:

607d04fa64deb9dcd513dcaf2c38d4f2ba8a02bd

Yapay zekâ teknolojileri insanlardan oluşan takımlarca sağlanan datalarla çalışır. Beşerler ise ne ölçüde olursa olsun özünde objektifliğini kaybedebilen bir canlı olduğu için yapay zekâ da bundan hissesini alıyor. Bilhassa de toplumsal medya üzere daima güncelleme yapmayı gerektiren alanlar için düzenlenen yapay zekâlar önyargılarla boğuşur. O denli ki Twitter üzere dev oluşumların algoritmaları bile buna misal problemlerden nasibini alıyor.

Üstteki paragrafın sonunda link verdiğimiz örnek olayda görüldüğü üzere Twitter, fotoğraf kırpma algoritmasının beyaz ciltli insanları öne çıkardığı gerekçesiyle olaya el atarak insanlardan yardım beklediğini, hatta yardımcı olanlara ödül vereceğini söylüyor. Olağan bu noktada yapay zekânın beyaz ciltli insanları öne çıkarmasının sahiden yapay zekânın sahip olduğu bir önyargıyı değil, o yapay zekâyı denetim eden insanların bir noktada bir şeyleri gözden kaçırdığını işaret ettiğini belirtelim.

Yapay zekâ işlerimizi elimizden almayacak:

9c566825c10cdd485b7301975ddadf4b40fe579c

Yapay zekânın iş gücü gerektiren süreçlerde birçok kere insanların yerini doldurduğu ve doldurmaya devam edeceği bir gerçek. Lakin yalnızca buradan yola çıkarak makineler insanların yerini alacak, beşerler işsiz kalacak üzere çıkarımlara varmak gerçek dışı bir fikir biçimi. Bu stil tasalar Sanayi İhtilali vaktinde da ortaya çıkmıştı. Lakin Sanayi İhtilali’nin sebep olduğu dönüşüm sonucunda görebiliyoruz ki beşerler için hala yapacak birçok iş var.

Sanayi İhtilali, aktifliği inanılmaz ölçüde artıran makinelerle sonunu getirdiği iş kollarının yerine yenilerini yerleştirmiş oldu. Yapay zekânın sonunu getirdiği kimi iş kollarının yeri de tıpkı halde öteki iş kollarıyla doldurulacak. Yani yapay zekâ aslında iş gücünün artırılması ve insanların daha efektif bir formda çalışabilmesinin önünü açmak için kullanılıyor. Uzun bir mühlet de bu emelle kullanılmaya devam edecek.

Yapay zekâ insanlardan her bahiste daha yeterli olmayacak:

f146adcdc2a66e154524280b9f13d00cc8f06895

Yapay zekâ teknolojileri iki farklı biçimde ele alınıyor. Bunlardan biri özelleştirilmiş, oburu de genelleştirilmiş olarak isimlendiriliyor. Özelleştirilmiş yapay zekâ bilhassa bir işi yapması için geliştirilen ve eğitilen yapay zekâlara verilen isim. Bu kümeye örnek olarak tıp alanında kullanılanlar verilebilir. Genelleştirilmiş yapay zekâ ise tıpkı beşerler üzere birçok farklı alana odaklanmak üzere programlanan yapay zekâlara verilen isim.

Özelleştirilmiş yapay zekâlar eğitildikleri tek bir bahiste insanlardan daha âlâ performans sergileyebiliyor olsa da bütün resmi görme konusunda insanların çok gerisinde. O yüzden de bu biçim yapay zekâların çıkardığı sonuçları yorumlama işi yeniden insanlara düşüyor. Genelleştirilmiş yapay zekâlar ise birden fazla alana odaklandığı için tek bir noktada olağandışı performans sergileme talihini kaçırıyor ve tüm yapay zekâlar üzere sırf insan danışmanlığıyla gerçek sonuca ulaşmayı başarabiliyor.

Yapay zekâ insanları köleleştirmeyecek:

b3641cd3449e75d7a9fa799b01d430cd26adb282

Yapay zekânın insanları köleleştireceği fikri bilim kurgu üretimlerinin vazgeçilmezi. O yüzden de bilim kurgu sinemalarında bırakmamız gereken bir niyet. Üstte da belirttiğimiz üzere yapay zekâ dediğimiz teknoloji ona yüklenen misyonu gerçekleştirmesi üzerine konseyi bir araçtan fazlası değil. Evet, çok gelişmiş bir teknoloji olduğu su götürmez bir gerçek fakat sinemalarda gördüğümüz üzere yapay zekânın insanların artık dünya üzerinde bir yeri olmadığına karar verip insanlığı yok etmek üzere bir yola çıkması gerçekçi değil.

Yapay zekâ hakkında sıkça yanlış anlaşılan mevzulara değindiğimiz yazımızın burada sonuna geliyoruz. Yapay zekâ her geçen gün çok daha güçlü olmaya devam ediyor. Lakin yapay zekâ ile yapılabilecekleri makûs bir geleceğin habercisi değil, tam bilakis insanların çok daha âlâ bir hayat yaşayabilmesinin kapılarını aralayan ögeler olarak görmeliyiz.

Yorum yapın