Orman Yangınları COVID-19 Hadiselerini Artırıyor

Geçtiğimiz sene koronavirüs salgınını devam ederken ABD’nin batısında çok sayıda orman yangını yaşandı. Bilhassa Oregon, Kaliforniya ve Washington’da tesirini gösteren büyük orman yangınları sırasında dumanla birlikte havaya yüksek ölçüde çok ince partiküller (PM 2.5) salındı.

PM 2.5, yanma sonucu oluşan ve erken vefat, astım, kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) üzere pek çok hastalık ile ilişkilendirilen partiküllerin genel ismi. Orman yangınları ise bu partiküllerin en ağır üretildiği afetlerdir. Harvard Ünversitesi’nden, Harvard Chan Halk Sıhhati Okulu’ndan ve Çevresel Sistemler Araştırma Enstitüsü’nden bilim insanlarının yürüttüğü yeni çalışma ise PM 2.5’e kısa ve uzun müddetli maruz kalma ile COVID-19 olayları ve vefatları ortasında bir irtibat olduğunu ortaya koyuyor.

Hadise sayılarını ve vefatları büyük oranlarla etkilemiş:

0d5804658d069f96057ebc1b5044d88a8fd1f228

Yürütülen araştırmada bahsi geçen üç eyalette Mart 2020 – Aralık 2020 tarihleri ortasında bilhassa yangınların tesirini gösterdiği tarih aralıklarında havadaki PM 2,5 ölçüsü ölçüldü. Yangınlar esnasında ve yangın sonrası değişen PM 2,5 ölçüsünün kimi bölgelerde ABD Etraf Müdafaa Ajansı tarafından “tehlikeli” olarak kabul edilen düzeylere ulaştığı tespit edildi.

Bilhassa 15 Ağustos ile 15 Ekim ortasında orman yangınlarının olduğu günlerde günlük PM 2.5 düzeylerinin, orman yangını olmayan günlerden değerli ölçüde daha yüksek olduğu ölçümlendi. Birebir devirde ABD’de yangınların yaşandığı bölgelerde ‘en yüksek COVID-19 hadise ve mevt sayıları’ da kendini gösteriyordu.

Çalışmada, yangınlar boyunca havadaki PM 2.5 ölçüsündeki her 10 µg/m3’lük günlük artışın, COVID-19 olaylarında yüzde 11,7 ve COVID’a bağlı ölümlerde ise yüzde 8,4’lük bir artışla bağlı olduğu tespit edildi. PM 2.5’e maruz kalmanın, maruziyetten sonraki 4 hafta boyunca bölgede tesirini gösterdiği de tespit edildi.

COVID-19 olay sayıları üzerindeki en büyük tesir sırasıyla yüzde 65,3 ve yüzde 71,6 artışla Sonoma, Kaliforniya ve Whitman, Washington bölgelerinde görüldü. COVID-19’a bağlı ölümlerde ise en büyük tesirler sırasıyla yüzde 52,8 ve yüzde 65,9 artışla Calaveras, Kaliforniya ve San Bernardino, Kaliforniya’da görüldü.

Yorum yapın