Covid Hadiselerini Takip Ettiğimiz Worldometer Nedir?

İnternetin artık cebimizde taşıdığımız küçük aygıtlardan bile erişilebilir olması ile birlikte asıl bilgi kaynağımız internet haline geldi. Haber siteleri taraflı, toplumsal medya ise aldatıcı olabilir. Yani internet pek de sağlam bir bilgi kaynağı değil. Bunların ortasında uzun yıllardır dünyada olanlar hakkında istatistikler yayınlayan Worldometer internet sitesi ise bir güneş üzere parlıyor ve pek çok kişi bu siteye güveniyor.

Covid-19’un bir pandemi haline gelip tüm dünyayı etkilemesi ile birlikte Worldometer internet sitesi Covid hadiselerini ve buna bağlı vefatları de istatistik olarak yayınlamaya başladı. O denli ki İngiltere hükümeti bu siteyi asıl kaynak olarak bile kullandı. Pekala, Worldometer internet sitesi hakikaten muteber bir kaynak mı? Bu sorunun karşılığı için internet sitesinin geçmişine ve isminin karıştığı olaylar bakmamız gerekiyor.

3bf354faaaa76fdb94bf97a2b309ccee349070f0

Worldometer nedir?

2004 yılında Andrey Alimetov tarafından birkaç günde kurulan Worldometer internet sitesi, en temel tarifiyle bir istatistik sitesidir. Yayın hayatına birinci başladığı vakit anlık olarak dünyadaki vefat ve doğum oranlarını gösteriyordu. İşler büyüdükçe sunduğu istatistik yelpazesini genişletti.

2005 yılında sırf 2 bin dolar karşılığında Dadax LLC şirketine satılan Worldometer internet sitesinde dünya nüfusu, devlet ekonomileri, etraf faaliyetleri, edebiyat, besin hareketleri, sıhhat harcamaları ve daha aklınıza gelebilecek pek çok hususa dair istatistikler bulabilirsiniz.

Maalesef insanları birer sayı olarak gözlemlemek zorunda kaldığımız Covid-19 pandemisi ile birlikte Worldometer internet sitesi hadise sayılarını ve buna bağlı vefat sayılarını da göstermeye başladı. Yıllardır bu sitenin istatistiklerine güvenen pek çok hükümet, gazeteci, uzman ve yorumcu Worldometer’ı gerçek bir referans olarak kabul ettiler.

Worldometer nasıl çalışıyor?

da2a747553d26280da72dac93e435ab959a69d6b

Worldometer son derece kolay bir algoritmaya sahip. İnternet dünyasında yayınlanan istatistikleri toplayarak tek bir kaynak üzerinden ziyaretçilerine sunuyor. Bu kolay lakin tesirli sistemde her yıl yayınlanan kitap sayısı görmekle, her gün Covid olan ya da Covid yüzünden ölen insan sayısını görmek tıpkı şey değil.

Worldometer bu inancı nasıl verdi bilinmez ancak 30 Mart – 14 Nisan 2021 tarihleri ortasında İngiltere hükümeti tarafından yapılan Covid açıklamalarında kaynak olarak Worldometer internet sitesinin ismi geçiyordu. İnsan hayatı üzere kıymetli bir mevzu hakkında internetten bilgi toplayan bir internet sitesine koca hükümet nasıl güvendi inanılır üzere değil.

Worldometer kolaylıkla hacklenebiliyor:

9e36b3a4858585cd86cf84d42017e37298ffdbe0

Derken Worldometer internet sitesinin ipliği bir anda pazara çıkıverdi. Worldometer’a nazaran; bin bireyden az nüfusa sahip Vatikan ülkesinde, 568 bin Covid olayı görülmüş ve 892 bin kişi de ölmüştü. Bu bir kusur ya da çılgın bir editörün oynadığı bir oyun değildi. Worldometer düpedüz hacklenmiş yani siber akına uğramıştı. Üstelik site sahiplerinin haberi bile olmadan.

Esasen paylaştığı pek çok bilgiye dair elle tutulur kaynaklar veremeyen Worldometer internet sitesinin güvenilirliği Vatikan olayından sonra büsbütün sıfırlandı. Oxford Üniversitesi öğretim üyesi Max Roser, Worldometer internet sitesinin sırf insanların vaktini çaldığını söylüyor.

İngiltere hükümeti bile bu olaydan sonra artık Worldometer internet sitesine olan inancını kaybetti ve Covid istatistiklerini John Hopkins Üniversitesi’nden almaya başladı. Geç bile kalmışlardı. Zira her dediğine inanmamamız gereken Wikipedia editörleri bile Worldometer istatistiklerini gerçek kaynak olarak kabul etmiyorlardı.

Worldometer neden inançlı değil?

16e99da48b97089e16b39c99643f0c2b308bc5df

Şayet bir devlet yetkilisi, hükümet vazifelisi, milyonlara seslenen bir yorumcu, bilimsel çalışmalar yapan uzman ya da milyar dolarlarla oynayan bir iş insanı değilseniz; Worldometer sizin için inançlıdır. Kabul edelim, sıradan vatandaşlar olarak bizim için bu yıl kullanılan kömürün milyon ton mu, bin ton mu olduğu pek fark etmiyor.

Gel gelelim, burada insan hayatlarından bahsediyoruz. Bir kişi bile son derece değerliyken, kaynaksız verilen ve üzerinde oynanma mümkünlüğü yüksek olan sayılara nasıl güvenilebilir? Tıpkı durum öteki istatistikler içinde geçerli. Resmi ya da bilimsel bir çalışma yaparken internetten topladığı datalar sunan bir internet sitesine güvenmek olsa olsa tembellik olur.

Her şeye karşın standart bir kullanıcı olarak Worldometer internet sitesini orta sıra ziyaret edebilirsiniz. Sıhhat harcamalarının az olduğunu görerek üzülebilir, savaşlara neden bu kadar para harcanıyor diye sinirlenebilirsiniz. Gerçek sayılar farklı olsa bile şayet bir akademik çalışma yapmıyorsanız Worldometer istatistiklerini sohbetlerinizde kullanabilirsiniz.

Emniyetli bilgiye erişmek mümkün mü?

ff638943639a7ad97661dd6781e7cf88191f79d9

Maalesef bu sorunun cevabını vermek günden güne zorlaşıyor. Sağlam olarak bildiğimiz kaynaklar ve hatta resmi kaynaklar bile bazen yanlış bilgi verebiliyorlar. Daha evvel buradaki yazımızda anlattığımız üzere artık tek bir sağlam kaynaktan kelam etmek mümkün değil. Bu nedenle bir haberin gerçekliğine olabildiğince fazla kaynaktan doğrulamadan inanmamak gerekiyor.

Bu noktada Worldometer internet sitesini de suçlamak gerçek olmaz. Sonuçta kolay bir sistem ile internette dolaşan dataları tek bir kaynak üzerinden sunuyorlar. Suçlanması gereken, bu cins hayati bahislerde kolay bir internet sitesine güvenen kıymetli isimlerdir. Haydi lakin, koca İngiltere hükümetinin hakikaten Worldometer dışında bir kaynağı yok muydu? Maalesef bu çeşit meseleler zati sesini çıkarmaya istekli komplo teorisyenlerini beslemekten diğer bir işe yaramıyor.

Covid olayları başta olmak üzere dünyada yaşanan pek çok olay hakkında istatistikler sunan Worldometer nedir, inançlı mi üzere merak edilen soruları yanıtladık bu internet sitesi hakkında bilmeniz gereken ayrıntıları anlattık. Siz siz olun, asla tek bir kaynağa güvenmeyin.

Yorum yapın